KODLAYICILAR (ENCODER ) VE KOD ÇÖZÜCÜLER (DECODER)

Merhaba arkadaşlar bugün sizlere  şifreleme ve şifrelerinin çözümünün temelinde kullanılan  kodlama çeşitleri ,kodlayıcı (Encoder) ve kod çözücü (Decoder)  devre tasarımlarının gerçekleştirilmesi sağlanacaktır.

< TEORİK BİLGİLER >

Kod Kavramaları 

  • Kodlama (Encoding ): Kodlama, bir dizi karakterin (harfler, sayılar, noktalama işaretleri ve belirli semboller) verimli iletim veya depolama için özel bir biçime koyulması işlemidir
  • Kod Çözme (Decoding) : Kodlamaya göre zıt bir süreçtir ve kodlanmış bir biçimin orijinal karakter dizisine dönüşmesi işlemidir.
  • Kod Çevirme (Code conversion ) : Bir koddan diğerine çevirme işlemine denir.

Kod Çeşitleri 

  • BCD Kodu : BCD ( Binary Coded Decimal ) , Ondalık (10’luk taban ) biçimde  0 ile 9 arasındaki her basamak için dört basamaklı bir ikili kod atayan bir sayı yazma sistemidir. Dezavantajı ise sayısal elektronik devrelerde karmaşıklığı arttırır.
BCD
Şekil 1: BDC kodu tablosu
  • ASCII Kodu : Bilgisayar arayüzlerinden girdiğimiz karakter,harf ve rakamların bilgisayar dilindeki temsil edilme şeklidir. Diğer bir deyişle  bilgisayarımızın o karakteri,harfi veya rakamı belleğinde dijital olarak saklama biçimidir.
ASCII CODE YENİ.png
Şekil 2: ASCII Kod tablosu
  • Gray Kodu : Adım adım değişen bitlerin iletilmesinde kullanılır. Gray kodu ile kodlama işleminde sol başta sıfır olduğu kabul edilerek soldan başlayarak komşu ikişer basamak toplanır. Bu sırada elde taşınmayarak sağa doğru çiftleri toplama işlemine devam edilir ( şekil 3) .En soldaki basamak aşağıya indirlir, sağ çaprazındaki bit ile toplanır ve elde taşınmayarak sağa doğru ilerler (Şekil 4).
Gri Kode encoding .png
Şekil 3: Gray Kod ile kodlama işlemi
Gri Kode decoding .png
Şekil 4: Gray Kod ile kod çözümleme işlemi

< ÖRNEKLER >

Kodlayıcı (Encoder ) Tasarımı

Kodlayıcı tasarlarken giriş sayısının belirlenmesi gerekir. Bunun için ilk önce bu girişleri kodlayabilecek minimum çıkış sayısı hesaplanır. 8 adet giriş kodlanması gerekiyorsa 2^n = 8 formülü yardımıyla n’nin değerinin 3 olduğunu ve devrede 3 tane çıkış olması gerektiğini bulunur. Bu adımdan sonra Doğruluk tablosunu oluşturup, devrenin tasarımına geçilir.

  • Devrenin Doğruluk Tablosu: Doğruluk tablosunda girişlerin  1 olduğu değerlere karşılık  verilen çıkış değerlerine bakılır.
Doğruluk tablosu
Şekil 5 : Kodlayıcı devresinin doğruluk tablosu
  • Kodlayıcı (Encoder) Devresi : Doğruluk tablosu oluşturulduktan sonra devenin entegrelere bağlanması şu şekilde yapılmıştır. Örnek olarak B’in bulundğu satırda 1 olan çıkışlara bağlanmıştır (sadece Z’e bağlanmıştır.)
Encoder
Şekil 6 : Kodlayıcı (Encoder) devresi

Kod Çözücü (Decoder ) Tasarımı

Kod çözücü  tasarlarken giriş sayısının belirlenmesi gerekir. Bunun için ilk önce bu girişleri kodlayabilecek minimum çıkış sayısı hesaplanır. 3 adet giriş kodlanması gerekiyorsa 2^n = 8 formülü yardımıyla devrede 8 tane çıkış olması gerektiğini bulunur. Bu adımdan sonra Doğruluk tablosunu oluşturup, devrenin tasarımına geçilir.

  • Kod Çözücü (Decoder) Devrenin Doğruluk Tablosu: Doğruluk tablosunda girişlerin  1 olduğu değerlere karşılık  verilen çıkış değerlerine bakılır.
doğruluk tablosu
Şekil 7 : Kod çözücü (Decoder) devresinin doğruluk devresi
  • Kod Çözücü  (Decoder) Devresi : Doğruluk tablosu oluşturulduktan sonra devenin entegrelere bağlanması şu şekilde yapılmıştır. Örnek olarak B’in bulundğu satırda 1 olan çıkışın karşılığında  X’ , Y’ ve Z değerlerinin ‘ve’ mantık devresine   bağlanmıştır.
Decoder
Şekil 8 : Kod çözücü (Decoder) devresi

Sitemizde paylaştığımız veya sitemizde paylaşım yapılması istediğiniz konular hakkında sizlere hızlı cevap verilmesi ve canlı sohbet desteği için facebook sayfamızdan( https://www.facebook.com/electrolog.blog/) bizler ile iletişime geçebilirsiniz arkadaşlar.Bilgi paylaşıldıkça güzeldir…