MANTIK KAPILARI

Merhaba arkadaşlar bugünkü yazımızda sistem yazılımında kullanılan FPGA’ın temeli olan sayısal elektroniğine giriş yapacağız. Bu giriş yapılarından ise , ve(AND), veya(OR), değil(NOT), ve değil (NAND), veya değil (NOR), özel veya (EX-OR), tampon (BUFFER) mantık kapılarını inceleyeceğiz. 

< VE (AND ) İŞLEMİ >

Teorik Bilgi

Girişinden uygulanan bilgiye ve (.) işlemi yapan kapıdır. Bu işlem çarpma işlemine benzetilebilinir. Girişlerinin bir tanesinin sıfır olması çıkışı sıfır yapar. Q=A.B ya da Q=AB şeklinde gösterilir. Şekil 1’de kapının şematik simgesi, anahtarlarla yapılan temsili devresi, entegre görünümü ve doğruluk tablosu şekilde gösterilmiştir.

İnternet Ve yapısı
Şekil 1:  Ve (AND) işlemi ve entegresine ait bilgilendirme

Devrenin Kurulumu

Ve yapısına ait devre şekil 2’deki gibi kurulur. Bu devrede ise şekil-1 deki 7408 entegresi kullanılmıştır.

dEVRE RESİM
Şekil 2:  Ve (AND) kapısına ait elektronik devre

Devrenin Simülasyonu

Ve mantık devresinde kullanılan  butonlarıa  ait 4 farklı simülasyon sonuçları şekil 3’de verilmiştir.Sağ alt tarafta verilen rakamlar ise butonların lojik durumunu belirtmektedir.

Kolaj Ve
Şekil 3:  Ve (AND) kapısının çıkış bilgilerine ait veriler

< VEYA ( OR ) İŞLEMİ >

Teorik Bilgi

Girişlerinden gelen bilgilere veya işlemi yapar. Toplama işlemine benzer fakat toplamadan farklı olarak girişlerinden 1 tanesine 1 olsa bile çıkışı 1’dir.    Q=A+B şeklinde gösterilir. Şekil 4’de kapının şematik simgesi, anahtarlarla yapılan temsili devresi, entegre görünümü ve doğruluk tablosu şekilde gösterilmiştir.

Veya Kapısı
Şekil 4:  Veya (OR) işlemi ve entegresine ait bilgilendirme

Devrenin Kurulumu

Veya yapısına ait devre şekil 5’deki gibi kurulur. Bu devrede ise şekil-4 deki 7408 entegresi kullanılmıştır.

or-devre
Şekil 5:  Veya (OR) kapısına ait elektronik devre

Devrenin Simülasyonu

Veya mantık devresinde kullanılan  butonlara  ait 4 farklı simülasyon sonuçları şekil 6’da verilmiştir.Sağ alt tarafta verilen rakamlar ise butonların lojik durumunu belirtmektedir.

kolaj veya resim
Şekil 6:  Veya (OR) kapısının çıkış bilgilerine ait veriler

< DEĞİL ( NOT ) İŞLEMİ >

Teorik Bilgi

Tek  girişli  bu  kapı,  girişin  tersini  alır.  Giriş  1  ise  çıkış  0’dır,  veya  tam  tersi.  Q=A′ şeklinde gösterilir. Şekil 7’de kapının şematik simgesi, anahtarlarla yapılan temsili devresi, entegre görünümü ve doğruluk tablosu şekilde gösterilmiştir.

dec49fil-kapc4b1sc4b1.png
Şekil 7:  Değil (NOT) işlemi ve entegresine ait bilgilendirme

Devrenin Kurulumu

Değil yapısına ait devre şekil 8’deki gibi kurulur. Bu devrede ise şekil-1 deki 7404 entegresi kullanılmıştır.

genel-devre NOT
Şekil 8:  Değil (NOT) kapısına ait elektronik devre

Devrenin Simülasyonu

Değil mantık devresinde kullanılan  buton ait 2 farklı simülasyon sonuçları şekil 9’da verilmiştir. Butona basıldığında çıkış lojik-0 olmaktadır.Tersi durumda ise butona basılmadığı zaman çıkış lojik-1 olmaktadır.Sağ alt tarafta verilen rakamlar ise butonların lojik durumunu belirtmektedir.

değil
Şekil 9:  Değil (NOT) kapısının çıkış bilgilerine ait veriler

< VEDEĞİL ( NAND) İŞLEMİ >

Teorik Bilgi

Ve değil kapısının arkasına değil kapısı eklenmiş kapıdır. Şekil 10’da kapının şematik simgesi, anahtarlarla yapılan temsili devresi, entegre görünümü ve doğruluk tablosu şekilde gösterilmiştir.

Ve Değil
Şekil 10:  Ve değil (NAND) işlemi ve entegresine ait bilgilendirme

Devrenin Kurulumu

Ve değil yapısına ait devre şekil 11’deki gibi kurulur. Bu devrede ise şekil-10’daki 7400 entegresi kullanılmıştır.

genel VE DEĞİL.png
Şekil 11:  Ve değil (NAND) kapısına ait elektronik devre

Devrenin Simülasyonu

Ve değil (NAND) mantık devresinde kullanılan  butonlara  ait 4 farklı simülasyon sonuçları şekil 12’de verilmiştir. Sağ alt tarafta verilen rakamlar ise butonların lojik durumunu belirtmektedir.

ve değil kolaj
Şekil 12:  Ve değil (NAND) kapısının çıkış bilgilerine ait veriler

< VEYADEĞİL ( NOR) İŞLEMİ >

Teorik Bilgi

Veya kapısının arkasına değil kapısı eklenmiş kapıdır. Şekil 13’de kapının şematik simgesi, anahtarlarla yapılan temsili devresi, entegre görünümü ve doğruluk tablosu şekilde gösterilmiştir.

Veya Değil
Şekil 13:  Veya değil  (NOR) işlemi ve entegresine ait bilgilendirme

Devrenin Kurulumu

Veya değil yapısına ait devre şekil 14’deki gibi kurulur. Bu devrede ise şekil-13’deki 7402 entegresi kullanılmıştır.

veya değil genel
Şekil 14: Veya değil (NOR) kapısına ait elektronik devre

Devrenin Simülasyonu

Veya değil (NOR) mantık devresinde kullanılan  butonlara  ait 4 farklı simülasyon sonuçları şekil 15’de verilmiştir. Sağ alt tarafta verilen rakamlar ise butonların lojik durumunu belirtmektedir.

kolaj veya değil
Şekil 15:  Veya değil (NOR) kapısının çıkış bilgilerine ait veriler.

< ÖZEL VEYA ( EX-OR) İŞLEMİ >

Teorik Bilgi

Bu kapı özel yapılı bir kapıdır. Girişlerinin 0 ya da 1 olmasından bağımsız olarak iki girişi birbirine karşılaştırarak işlem yapar. Girişler birbirinden farklı ise çıkışı 1’dir. Şekil 16’da kapının şematik simgesi, anahtarlarla yapılan temsili devresi, entegre görünümü ve doğruluk tablosu şekilde gösterilmiştir.

özwl veya kapısı
Şekil 16:  Özel veya (EX-OR) işlemi ve entegresine ait bilgilendirme

Devrenin Kurulumu

Özel veya yapısına ait devre şekil 17’deki gibi kurulur. Bu devrede ise şekil 16’daki 7486 entegresi kullanılmıştır.

genel özel veya - ISIS Professional
Şekil 17: Özel veya  (EX-OR) kapısına ait elektronik devre.

Devrenin Simülasyonu

Özel veya (NOR) mantık devresinde kullanılan  butonlara  ait 4 farklı simülasyon sonuçları şekil 18’de verilmiştir. Sağ alt tarafta verilen rakamlar ise butonların lojik durumunu belirtmektedir.

ex or genel kolaj
Şekil 18:  Özel veya  (EX-OR) kapısının çıkış bilgilerine ait veriler.

< TAMPON( BUFLİP-FLOPER) İŞLEMİ >

Teorik Bilgi

Tampon kapısı aslında bir kapı gibi işlem yapmaz. Girişi olduğu gibi çıkışa aktarır. Devre tasarımında devre girişlerinin eşit sayıda kapıdan geçmesi için kullanılır. Hassas devrelerde kapıların neden olduğu gecikmeyi eşitler. Şekil 19’da kapının şematik simgesi, anahtarlarla yapılan temsili devresi, entegre görünümü ve doğruluk tablosu şekilde gösterilmiştir.

Tampon
Şekil 19:  Tampon ( BUFLİP-FLOPER) işlemi ve entegresine ait bilgilendirme

Devrenin Kurulumu

Tampon devresi yapısına ait devre şekil 20’deki gibi kurulur. Bu devrede ise şekil-19’daki 7407 entegresi kullanılmıştır.

tampon genel.png
Şekil 20: Tampon  (BUFFER) kapısına ait elektronik devre.

Devrenin Simülasyonu

Tampon (BUFFER ) mantık devresinde kullanılan  butonlara  ait 4 farklı simülasyon sonuçları şekil 21’de verilmiştir. Sağ alt tarafta verilen rakamlar ise butonların lojik durumunu belirtmektedir.

kolaj tampon
Şekil 21:  Tampon (BUFFER) kapısının çıkış bilgilerine ait veriler.

 

Sitemizde paylaştığımız veya sitemizde paylaşım yapılması istediğiniz konular hakkında sizlere hızlı cevap verilmesi ve canlı sohbet desteği için facebook sayfamızdan( https://www.facebook.com/electrolog.blog/) bizler ile iletişime geçebilirsiniz arkadaşlar.Bilgi paylaşıldıkça güzeldir… 

 

 

 

One comment

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.